الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

361

دقائق العلاج ( فارسي )

مفيد است غذاى بيمار گوشتهاى لطيف با مواد معطر است اگر تخمه از پرخورى باشد بيمار بايد قى كند و بخوابد و راحت كند و وقتى كاملا گرسنه شد چيز سبكى بخورد اما اگر مانعى براى قى كردن باشد بايد قدحى از آب گرم ، گلاب و كمى مصطكى بنوشد و تا زمان بهبودى چيزى نخورد اگر غذاى بيمار سرد و مرطوب بوده درمانش تقويت معده با حب الزاج ، حب الزنجبيل ، حب - الاشتهاء و مانند آنها است . اگر تخمه از بهم خوراكى باشد درمانش گرسنگى و تقويت معده با شربت افسنتين و حب‌هاى مناسب است و اگر از نوشيدن آب زياد باشد علاجش نخوردن آب و تقويت معده با جوارشنها و حب‌هاى مناسب است . « 1 » فصل سنگينى ( ثقل ) معده منظور از ثقل پرى معده يا روده‌ها و ماندن مدفوع در امعاء است كه استحكامى هم نيافته . علامت اين بيمارى سنگينى ، سقوط اشتها و سرگيجه است اگر سنگينى در بالاى ناف حس شود از معده يا روده بزرگ است و اگر

--> ( 1 ) در زاد المسافرين آمده است كه از داروهاى مفرد كه براى فرونشاندن بادهاى معده مفيدند بايد از اين داروها نام ببريم : آويشن ، برگ سداب كندر ، انيسون ، كرويا ، پونه ، نعناع ، نانخواه ، قرنفل ، مصطكى ، گلپر ، زيره ، حب الغار ( ميوه غار ) ، سيساليوس ( تخم انجدان رومى ) ، خولنجان ، سكبينج همه اينها بادشكن مىباشند و بايد جويده شوند اگر اسفنجى را در آب آنها فروبرند و بر شكم بگذارند بادها را فرومينشاند و نيز حبى كه مركب از خولنجان سكبينج به اندازه مساوى ساخته شده باشد و پنج گرم از آن را با آب نيم گرم بخورند مفيد است نسخه معجون البزور نيز براى باد و دردهاى كبد و طحال -